|
چه كسي از گروگانها خبر دارد؟ |
|
|
|
04 آذر 1385 ساعت 11:15 |
|
اخيراً كتابي باعنوان «پسازبحران» كه مجموعهاياست ازخاطرات و روزنوشتههاي حجتالاسلام والمسلمين هاشميرفسنجاني ازسال1361، منتشرشدهاست. اولينچيزي كه مهم جلوهميكرد، خاطرات ايشان از گروگانگيري حاجاحمد متوسليان وهمراهانش درلبنان بود. متأسفانه هنگامي كه روزهايتيرماه اينكتاب را زيرو روكرديم، بهتنها چيزي كه برنخورديم، اخباري از اسارت گروگانهايايراني بود. جالبتر اينكه دربخشي از همينكتاب، ترور يك مسئولفلسطيني بهعنوان خبري بسيارمهم تلقي شدهاست ولي...
چنديپيش كتاب «بهسويصلح» مجموعهخاطرات «خاوير پرزدكوئيار» دبيركلاسبق سازمان ملل متحد، منتشرشد كه بخشي ازآن مربوط به گروگانهايخارجي درلبنان بود. آنبخشي كه دكوئيار ديدارخود با هاشميرفسنجاني و پيگيري مسئله گروگانها را نوشتهاست، بسيارخواندني است:
«پاسخ رفسنجاني كمكينكرد. اوگفت كه مدتهاست كه ايران هيچتماسي با آنها كه گروگانها را دراختيار دارند، نداشتهاست. آنها حزباللهنيستند. نشانيمشخصندارند كه بتوان آنها را پيداكرد. درچندروز اخير، آنها بهتهران اطلاع دادهبودند كه تا زمانيكه شيخعبيد آزاد نشدهاست، آنها آماده گفتوگو برسر اينموضوع نيستند. رفسنجاني براين نكته پايميفشرد كه آمريكاييها داراييهايايران را بدون اساسقانوني توقيفكردهاند، اما انتظاردارند ايران درموضوعي كه هيچعلاقهاي به آنندارد، مداخلهكند. اوگفت: «ما همچنين نگرانيهايداخلي خود راداريم. از نظرما، براي كمك به ايالاتمتحده نشانههايي لازماست كه آنها دستاز فتنههاي بيدليل خود عليهما برداشتهاند.» رئيسجمهوري اضافهكرده بود كه ازايران هم گروگانهايي درلبنان هستند. او گفتهبود كه بوشميتواند به مارونيها (يكگروهمسيحي كه باشيعيان درستيزبودند) فشارواردكند. خلاصي گروگانهايايراني ميتواند بهعنوان يكانگيزه تلقيشود. رفسنجاني بهسردي با اينجمله بهگفتوگو پايانداد كه تنها باانتقال اينپيام ازسوي «پيكو» بهدليل احتراميكه براي دبيركل قائلاست موافقت كردهاست. ايران انتظاردارد دبيركل گامهاي محكمتري براي اجرايقطعنامه 598 شورايامنيت بردارد كه شرايط پايانجنگ عراق وايران را فراهمآورد. پاسخرفسنجاني بيدرنگ بهوسيله ژنرال«اسكو كرافت» بهبوش منتقلشد. كمي پساز آن، خواستار آنشدم كه بهعنوان پاسخي بهرهبريايران، 19 ايراني كه درلبنان نگهداري ميشدند، به كميتهبينالمللي صليبسرخ تحويلشوند. من همچنين دركنفرانس جنبشعدمتعهد در بلگراد در چهارمسپتامبر، موضوع را بهولايتي وزيرخارجهايران اطلاع دادم. ولايتي هيچگونه هيجاني بهخاطر اينخبرها بروزنداد. ولايتي ازعلائقسياسي و چهارديپلماتايراني ديگر كه دربيروت ربوده شده بودند سخنگفت.
دركنار پيامي كهمن به رئيسجمهوري رفسنجاني انتقالدادم و آزادي 19 ايرانيزنداني درلبنان بهمثابه يكعلامت تا آنجا كه ميدانم، در دورهبوش، هيچ پيشنهادي براي ترميم اوضاع درجهت كسبآزادي گروگانها صورتنگرفت. اسرائيليها تحقيقاتي را بهخاطر چهارديپلماتايراني كه وزيرخارجه ولايتي پيشاز اين نگرانيخود را دربارهآنها بيان كردهبود، انجامدادند. براساس اطلاعاتآنها، ديپلماتها بلافاصله پساز ربودهشدن درسال 1982كشته شدهبودند. سرويساطلاعاتياسرائيل تصاويرگزارشهايي را كهبايد بهايران دادهميشد تا آنچه را اسرائيليها اعتقاد داشتند برسر ديپلماتها آمده است، بشكافند، فراهمآوردند.
در ژنو اطلاعاتي درباره چهارديپلماتايراني كه اسرائيليها آن را فراهم كردهبودند دادم. من [به هاشميرفسنجاني] گفتمكه اسرائيل مبادلهايبراي مردمخودرا خواهاناست. موضوعهاي گروگانهايغربي وسربازان مفقودشدهاسرائيلي بهآن دشوارينبودند. پساز آن مستقيماً خواستار آنشدم كه ايران درصورتي كه ميتواند، زمينهآزادي گروگانهاي باقيمانده غربي را فراهمكند. پاسخ رفسنجاني چيزي مبهمبود كه بهنظر ميآمد با آنچه پيشاز اين ميگفت، درتناقض بود. او گفت: «پساز آزادي گروگانهايبيشتر، ديگران آزادميشوند.» اين پساز دريافت اطلاعاتكامل از سوياسرائيليها درباره اجسادبود. پساز همهاينها، اگر آمريكاخواهان گسترشروابط با ايراناست، بايد داراييهاي توقيفشده ايران را آزادكند. درخواستآخر رفسنجاني بهگونهاي بود كه من گروگانهايايراني را درگفتوگو برسرموضوع فراموشنكردم. روشنبود كه او خبرندارد كه مناطلاعاتي را كهاسرائيل درباره كشتهشدگان آنها دراختيارم قراردادهاست، بهايران آورده ام و درطول اقامت درتهران، ملاقاتي با خانوادههايآنها ترتيبدادهام تا موضوع را بهآنها اطلاعبدهم وهمدردي خود را ابرازدارم.
ماهنامه فكه تير 1380
 |
